Ghrelin Hormonu nedir? Azaltan ilaçlar ve Besinler

  • 22 Mart 2017
  • 284 kez görüntülendi.
Ghrelin Hormonu nedir? Azaltan ilaçlar ve Besinler
Reklam

Ghrelin Hormonu (Açlık Hormonu) Nedir? Nasıl azaltılır? Açlık hormonunu azaltan ilaçlar ve besinler nelerdir ?

Diğer adı açlık hormonu olan ghrelin, vücuda besin alımının ve enerji dengesinin düzenlenmesinde rol oynar. İnsan vücudunda sol omuzda bulunan ghrelin insan beynine yarım saat arayla yemek yemesini söyler. 1999 yılında Japon bilim adamları tarafından keşfedilen bu hormon, büyüme hormonunu da salgılatıcı bir etkisi vardır. Ghrelin, yağ dokusunda salınır. İçerisinde 28 tane aminoasit bulunan bu hormon, en çok midede olmak üzere böbrek, bağırsak, kalp, tükürük bezi, tiroit bezi, plasenta da üretilir.

Ghrelin Hormonu Nasıl Çalışır?

Açlık durumunda kanda yüksek miktarda bulunan ghrelin, yemek yenildiğinde kanda azalır. Midenin boş olması aç kalınması bu hormonun salgılanmasını sağlar. Yani yemek yemeyi, besin ve enerji kullanımı ile iştahı düzenler. Ghrelinin ileri derecedeki zayıflığı ve enerji depolarının boşalmasını önlediği düşünülmektedir. Kilo kaybeden kişilerin kaybettikleri kiloyu korumakta zorlanmalarının temel sebeplerinden biri de budur. Çünkü kişiler kilo verdikçe kandaki ghrelin hormonu artar ve bu durum iştahın artmasına sebep olur. Bu hormonun fazla çalışması yemek krizlerine sebep olur. Özellikle obezite hastalarında ghrelin artar ve bu durum iştahı tetikler. Obezlerin büyük bölümünde iştahı düzenleyen hormonlara karşı bir duyarsızlaşma vardır. Beyne “doydum” sinyali ulaşmamaktadır.

Her öğün öncesinde vücutta ghrelin yükselir ve iştahı uyarır. Her öğünden önce vücutta bu hormon en yüksek seviyeye çıkar. Yemek yedikten 1-1,5 saat sonra vücuttaki seviyesi en düşük seviyelere iner. Yemek yeme arzusunu arttıran ve beyine açlık sinyali gönderen bu hormon kandaki miktarının, midenin boşalma hızıyla alakalı olduğu ortaya koyulmuştur. Mesela Hızla midede sindirilen bir yiyecek midede uzun süre kalmadığından, midede geç sindirilen ve daha uzun süre kalan bir yiyeceğe göre daha çabuk açlık hissi verir.

Bir milyardan fazla insanın obezite hastalığı ile boğuştuğu bu zamanda tüm dünyada bu hormon iştah hormonu olarak bilinmektedir. Bu hormonun çalışma dengesindeki bozukluk, iştah artışına ve aşırı hızlı yemek yemeye ve ne kadar çok yenilirse yenilsin doyma hissi olmamasına sebep olur ve kilo alımının da aslında temel nedeni budur.

Ghrelin Eksikliğinde Neler Olur?

Ghrelin eksikliğinde vücutta büyüme hormonunda yavaşlama, gelişme bozukluğu ve kilo bakımından bazı sorunlara neden olur.  Büyüme ve gelişmede anormallik, vücudun enerji metabolizmasında da sorunlara neden olur.

Ghrelin Fazlalığında Neler Olur?

Eksikliğinde olduğu kadar bu hormonun fazlalığı da vücutta çeşitli sorunlara sebep olur. Damarlarda genişlemeye bağlı olarak kan basıncının düşmesi, aşırı yeme isteğiyle birlikte kontrolsüz kilo artışı ve kemik gelişimi bozukluğu gibi problemlerdir.

Ghrelin Hormonu Nasıl Azaltılır?

  • Bakliyat türü yiyecekler, uzun süre tokluk hissi vererek vücuttaki ghrelin miktarını düşürür. Özellikle barbunya aynı zamanda karbonhidratları şekerleri parçalayan alfa-amilaz enzimini de engelleyerek şekerin sindirilmesini yavaşlatır ve bağırsaklardaki emilimini azaltır. Böylelikle yeme isteği azalır, dolayısıyla kilo vermek kolaylaşır.
  • Yağlı yemekler yemeğin tadını arttırır. Bu yüzdende yeme isteği çok daha fazla olur. Mümkün olduğunca yağlı yemek yememek gerekir.
  • Posalı gıdalar ve protein ağırlıklı gıdalar tokluk hissi verdiğinden kilo vermek ve ghrelin hormonunu vücutta azaltmak isteyen kişilerin protein ağırlıklı ve posalı gıdalar tüketmeleri gerekir.
  • Kalitesiz ve az olan gece uykusu ghrelin hormonunu arttırır ve dolayısıyla kilo alımına sebep olur. İyi bir uyku açlık hissini azaltarak ghrelin hormonunu düzene sokar. Yani uyku düzeninin önemi büyüktür.
  • Ani ve şok diyetlerden kaçınmak gerekir. Bu diyetler vücuttaki hormonların dengesini daha fazla bozacağından sağlıksız ve geri dönüşü olmayan sonuçlara sebep olabilir.
  • Karbonhidrat ağırlıklı beslenmek uzun süre tokluk verir ve sindirim sistemini hareketlendirir. Aşırı olmamak şartı ile karbonhidrat tüketilmelidir.
  • İşlenmiş gıdalardan uzak durmak gerekir. Katkı maddesi olan gıdalardan kaçınılmalıdır.
  • Havuç, tarçın, tuz, incir ve nohut gibi vücut tarafından hızlı emilen ve çabuk acıktıran gıdalardan uzak durmak gerekir.
  • Alkollü içeceklerden uzak durulmalıdır.
  • Yiyecekleri uzun süre çiğnemek gerekir. Sindirimin ağızda başladığı unutulmamalıdır.
  • Bol su içmek tokluk hissi verir. Vücudun susuz kalması beyne aç olduğu sinyalin göndereceğinden susuz kalmamaya özen gösterin.
  • Balık yemek içeriğindeki iyot sayesinde hormonların düzenli çalışmasını sağlar.
  • Egzersiz yapmak hem kalori yakılmasına hem de hormonlarınızın dengeli çalışmasına sebep olur.
  • Çavdar ekmeği, beyaz un ekmeğine göre %50 daha fazla tokluk hissi verir.
  • Böğürtlen, esmer pirinç, yulaf ezmesi, badem, brokoli, yumurta, sebze çorbası ve çilek iştah kapatan yiyeceklerdir.
  • Karalahana, patates, greyfurt ve kırmızıbiber iştah arttıran özelliği olan yiyeceklerdir.
  • Zeytinyağı ghrelin hormonunu düşürür.
  • Son olarak hiçbir çare bulunamaz ise risklide olsa mide küçültme ameliyatı önerilir. Midenin küçülmesiyle birlikte kişinin daha az yemesini sağlamaktır. Mide küçültme ameliyatlarında midenin küçültülmesinin yanı sıra, ghrelin üreten mide dokusu alınır.  Sonuç olarak ghrelin seviyeleri azalır.

Ghrelin Hormonu Azaltan İlaçlar Nelerdir?

  • Günümüzde obeziteye karşı kullanılmak amacıyla ghrelin hormonunu düzenleyen bir aşı üzerinde çalışılmaktadır. Ancak bu aşıya yönelik çalışmalar henüz tamamlanmamıştır.
  • Piyasada iştah kapatan ilaçlar olarak tanımlanan baz ilaçlar bulunmaktadır. Hem doğal hem de kimyasal formda hazırlanan bu ilaçlar mutlaka doktor kontrolünde ve doktor reçetesi ile alınmalıdır.

İştah Kapatıcı İlaçlar;

Sibutramin hidroklorid monohidrat: İçeriğinde bu maddelerin olduğu iştah kapatıcı ilaçlar beyinde neurohormon seviyesini yükseltir ve kullananların kendini daha fazla tatmin olmuş hissetmesine neden olur. Uzun süreli tedavilerde kullanıma uygundur. 1 ile 2 yıl arasında kullanılabilir. Hipertansiyon ve baş dönmesi gibi yan etkilere sebep olabilir

Fentermin hidroklorid: Beyindeki hipotalamus bölgesini harekete geçiren bu ilaç, açlık hormonları norepinefrin ve serotonin emilimine engel olur. Bu durum tokluk süresinin uzamasına neden olur. Kilosu 30 ve üzerinde olan kişilere kısa süreli tedavilerde kullanılır. Diyabet ve ciddi kalp hastalıkları olan kişilerin bu ilacı kullanmaması önerilir.

Fentermin resin: Kısa süreli kullanımlarda önerilen bu ilaç, İştahı kapatması için kullanılır. Bu ilacın merkezi sinir sistemini olumsuz etkilemesi ya da hiper tansiyon gibi ciddi yan etkileri olabilir

Bir önceki yazımız olan Ayakta Su Toplaması Neden Olur, Nasıl Geçer? başlıklı yazımızı okumanızı öneririz.

Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ